Hoe kies je je hygiëneproducten
op een milieuvriendelijke manier?
Zowel thuis als op kantoor moeten we ons interieur of onze werkplek, onze sanitaire voorzieningen, onze pauzeruimtes enz. regelmatig schoonmaken. Om redenen van efficiëntie hebben we de neiging ons te wenden tot producten met meerdere actieve ingrediënten, die behoorlijk agressief zijn. Deze producten zijn echter niet altijd milieuvriendelijk, vanwege hun chemische samenstelling of hun verpakking. Ze kunnen immers bijdragen aan de vervuiling van het water en de bodem rondom, de luchtkwaliteit veranderen en het kwetsbare evenwicht van ecosystemen verstoren.
De markt voor milieuvriendelijke wasmiddelen innoveert voortdurend en biedt interessante alternatieven voor reinigen, ontvetten, vlekverwijdering, ontkalken enz. ‘Groene chemie’ bewijst zich dagelijks en zorgt ervoor dat je je lokalen gemakkelijk en snel kunt onderhouden, zonder dat dit noodzakelijkerwijs meer kost dan een conventioneel reinigingsmiddel.
Hoe kunnen we, in een tijd waarin het beschermen van de planeet een niet meer te ontkennen uitdaging geworden is, hygiëne en respect voor het milieu combineren, thuis of op het werk? Laten we het even ontcijferen.

Een combinatie van efficiëntie en milieuvriendelijke veiligheid
Kiezen voor milieuvriendelijke schoonmaakproducten betekent niet dat u concessies moet doen aan de kwaliteit en de doeltreffendheid ervan. Ze moeten op vakkundige wijze milieukwaliteit, gebruikskwaliteit en gezondheidskwaliteit combineren:
Milieukwaliteit
Voor de productie van elk product, milieuvriendelijk of niet, zijn er grondstoffen nodig die aan het einde van de levensduur ervan geherwaardeerd moeten worden. Een milieuvriendelijk product zal gedurende zijn hele levenscyclus (productie, gebruik, verwijdering) echter minder schadelijke gevolgen hebben dan een vergelijkbaar conventioneel product met identieke prestaties.
Gebruikskwaliteit
Wanneer u een ecologisch verantwoord product kiest, moet je ervoor zorgen dat het even efficiënt is als zijn ‘conventionele’ tegenhanger. Immers, als je meer product moet gebruiken voor een gelijk of zelfs lager resultaat, gaat al het ecologische voordeel verloren!
Gezondheidskwaliteit
We concentreren ons hier op de potentiële allergenen die aanwezig zijn in de samenstelling van de producten, evenals op de vluchtige deeltjes die ze kunnen vrijgeven, zowel voor de mensen die ze produceren als voor degenen die ze dagelijks gebruiken.
Kies je schoonmaakproducten zorgvuldig
Als het om hygiëne en onderhoud gaat, moeten we nauwlettend de producten kiezen die ons dagelijks omringen. Maak dus een lijst van de producten die je nodig hebt (vloer- en oppervlakreinigers, ontsmettingsmiddel, afwasmiddel, wasmiddel, deodorant, wasverzachter enz.), naargelang van je werkelijke behoeften.
Minder producten hebben betekent noodzakelijkerwijs minder vervuiling om ze te produceren en te transporteren, een verstandiger gebruik en afvalbeperking! Ook voorkom je het cocktaileffect, dat soms schadelijk is als je actieve ingrediënten met elkaar mengt.
Denk ook eens aan producten voor meerdere doeleinden!
Wist je dat? Sinds 2006 vereist de Codex Overheidsopdrachten dat de behoeften voor elke overheidsopdracht systematisch gedefinieerd worden, rekening houdend met de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (artikel 5-I van de CO).
Lees de etiketten
Sommige huishoudelijke producten zijn voorzien van een etiket waarop de mogelijke gevaren van het gebruik ervan worden aangegeven alsook de voorzorgsmaatregelen die je gewoonlijk in acht moet nemen. De volgende symbolen moeten je wijzen op de gevaarlijkheid van het product dat je gaat gebruiken, zowel voor jouw gezondheid als voor het milieu. Merk op dat er geen van deze gevarenpictogrammen staan op milieuvriendelijke huishoudproducten.
Ontploffingsgevaar
Brandgevaar
Corrosiegevaar
Gevaar voor acute toxiciteit
Gevaar voor de gezondheid
Oxiderende producten
Gas onder druk
Ernstige gevaren voor de gezondheid
Gevaar voor het milieu
Wist je dat? Het andreaskruis, zwart op een oranje achtergrond, bestaat niet meer.
Tot de producten die schadelijk zijn voor het milieu in hygiëneproducten behoren vluchtige organische stoffen of componenten (VOC's) zoals ethylalcohol of formaldehyde, die bijdragen tot luchtvervuiling.
Vermijd ook parfums, synthetische oppervlakteactieve stoffen, producten die ammoniak, fosfaten of EDTA (ethyleen-diamino-tetra-acetaat) bevatten, die niet biologisch afbreekbaar zijn en gevolgen hebben voor levende organismen in waterwegen, zeeën en oceanen.
Kijk ook eens naar de CFP, de Franse Productclassificatie die op het etiket staat en u precies vertelt tot welke categorie het product dat u gebruikt, behoort.

Wanneer chemie groen en deugdzaam wordt
Fabrikanten innoveren elke dag om kant-en-klare huishoudproducten te formuleren die even efficiënt blijven als hun conventionele equivalenten, zonder dat ze onze planeet beschadigen!
Op de markt vinden we bijvoorbeeld vuilniszakken of zeep waarin ingrediënten van plantaardige en hernieuwbare oorsprong worden gebruikt, zoals gerecycleerd polyethyleen, biologisch polyethyleen uit suikerriet of zelfs composteerbare stoffen verkregen uit onder meer aardappelzetmeel. Sommige afwasvloeistoffen zijn samengesteld uit wasmiddelen van natuurlijke oorsprong die het waterleven niet in gevaar brengen en de meest groene producten voor leidingonderhoud die op biologische wijze afzettingen en slechte geuren elimineren en tegelijkertijd de microbiële werking van septische putten versterken.
Sommige merken vertrouwen op biotechnologie door in de samenstelling van hun producten enzymen te integreren die op oppervlakken aanwezige vetten en organische stoffen afbreken.
Producten die niet afgespoeld hoeven te worden zijn ook een goed alternatief om te overwegen (vooral in de voedingssector), omdat je een aanzienlijke hoeveelheid water ermee kunt besparen.
Onder de nieuwste innovaties uit de sector treffen we producten op basis van probiotica aan. Deze cocktails van gespecialiseerde micro-organismen verteren zowel organisch materiaal als ‘slechte’ bacteriën. Deze probiotica, die van nature uit in het milieu aanwezig zijn, beschermen oppervlakken tot 5 dagen nadat ze aangebracht werden tegen de ontwikkeling van ziekteverwekkers.
Sommige formules bevatten ook surfactanten, door micro-organismen geproduceerde oppervlakteactieve stoffen van biotechnologische oorsprong. Deze biosurfactanten zouden 500 keer efficiënter zijn dan oppervlakteactieve stoffen afkomstig uit de conventionele chemie of uit planten, terwijl ze 100% natuurlijk en gemakkelijk biologisch afbreekbaar zijn.

Pas op met javel of bleekwater!
Bleekwater desinfecteert, maar reinigt niet. Als je een oppervlak moet desinfecteren en reinigen, moet je eerst een reinigingsmiddel gebruiken, bij voorkeur één dat vrij is van petrochemische ingrediënten. Gezondheidsautoriteiten raden aan bleekwater niet te mengen met ontkalkers en wc-gels en in het algemeen niet met andere huishoudproducten. Natuurlijke producten op basis van melkzuur zijn een heel goed alternatief voor desinfectie.
Over het algemeen moeten ontsmettingsmiddelen beperkt blijven tot wat strikt noodzakelijk is. Omdat ze geformuleerd zijn om micro-organismen te doden die ermee in contact komen, hebben ze noodzakelijkerwijs een negatieve impact op het milieu, vooral via afvalwater. Kies in ieder geval voor producten die niet het etiket ‘Gevaarlijk’ hebben en geen CMR-stoffen bevatten (carcinogeen of kankerverwekkend, mutageen of genveranderend, reprotoxisch of giftig voor de voortplanting). Een ontsmettingsmiddel kan nooit een ecolabel krijgen.
Vertrouw op vertrouwenslabels
Om een duidelijker beeld te krijgen: de ‘groenste’ huishoudelijke producten hebben ecolabels, die bevestigen dat hun impact op het milieu gedurende hun hele levenscyclus gereduceerd is.
FN Milieu
Dit onafhankelijke label wordt toegekend en gecontroleerd door Afnor. Het certificeert dat het product zowel ecologische criteria als gebruiksprestaties combineert. Op het gebied van onderhoud gaat het vooral om verbruiksartikelen zoals vuilniszakken.
Europees Ecolabel EU Flower
Zoals de naam al doet vermoeden, hebben we hier te maken met een label op Europees niveau, dat verifieert dat de producten efficiënt zijn en weinig impact hebben op het milieu. Je vindt het in wasmiddelen voor textiel, vaatwasmiddelen, vloeibare vaatwasmiddelen, allesreinigers, glazenwasmiddelen of ruitenreinigers, sanitairreinigers en toiletpapier.
Nordic Swan
Dit label bestudeert de levenscyclus van het product, vanaf het ontwerp tot de verwijdering ervan. Het wordt vooral aangebracht op microvezelproducten, maar ook op alles- en sanitairreinigers, wasmiddelen voor professioneel gebruik, vloeibare vaatwasmiddelen, vaatwasmiddelen voor professioneel gebruik en schoonmaakmiddelen voor gebruik in de voedingsindustrie.
Cradle to Cradle
Cradle To Cradle is ook geïnteresseerd in de levenscyclus van producten. Vanaf het ontwerp tot aan het einde van de levensduur moet elk product aan deze twee eisen voldoen: nul vervuiling en 100% hergebruikt. Dit label is één van de meest veeleisende, omdat het certificeert dat de cirkel van de circulaire economie goed gerespecteerd wordt.
FSC
Dit label bewijst dat de bossen waarvan het betreffende product afkomstig is, verantwoord beheerd worden.
OK Compost
Dit label wordt aangebracht op zakken en verpakkingen die voldoen aan de eisen van de Europese norm EN13432 met betrekking tot composteerbare verpakkingen. Ze garanderen een afbreektijd van 12 weken, in een industriële composteerinstallatie (bij temperaturen van 55-60°C). Het label bedekt de gehele zak of verpakking en dus ook de inkten en additieven.
Ecocert
Het Ecocert-label is een private label en een van de meest veeleisende voor biologische producten. Het niveau van de eisen betreft de verwijdering van giftige petrochemische componenten die door het Europees Parlement zijn geïdentificeerd en de biologische afbreekbaarheid van de stoffen die in de productformule worden gebruikt.
Deze labels vormen een goede basis om je te helpen bij je keuze voor milieuvriendelijke schoonmaakproducten.
Denk aan producten uit de circulaire economie
De circulaire economie heeft tot doel het afval dat verband houdt met onze productieprocessen en onze consumptiebehoeften drastisch te verminderen. Niets gaat verloren, alles wordt getransformeerd! Producten moeten zoveel mogelijk gemaakt zijn van gerecycleerde materialen, om aan het einde van hun levensduur zelf gerecycleerd te kunnen worden. Het is een manier om onze natuurlijke hulpbronnen, die helaas beperkt zijn en waarvoor zorg moet worden gedragen, te behouden.

Let op de verpakking ...
... Vooral als die nutteloos is! Geef de voorkeur aan producten waarvan de verpakking gemaakt is van gerecycleerd materiaal (dat vervolgens kan worden gesorteerd en gerecycleerd (recycleerbaar plastic, glas enz.)) en die, indien mogelijk, in een grootformaat-verpakking te koop zijn. Vermijd oververpakking zoveel mogelijk! Je kunt ook gaan voor hervulbare producten, waarvan de navulling bijvoorbeeld van bioplastic gemaakt is.
Geconcentreerde producten zijn ook een interessant alternatief, want, omdat ze in kleinere hoeveelheden gebruikt worden, gaan ze langer mee. Ze helpen ook de impact gerelateerd aan verpakking en transport te verminderen. Bovendien heeft wasmiddel in bijvoorbeeld tabletten of pods een kleinere impact dan vloeibaar wasmiddel, omdat er geen water vervoerd wordt.
Over transport gesproken, aarzel niet en ga voor producten Origine France Garantie (Garantie Oorsprong Frankrijk) of met de vermelding Made in France.

Hoe zit het met schoonmaakdoeken?
De wegwerpdoekjes zijn zeker heel praktisch en hygiënisch, maar ze zorgen wel voor een aanzienlijke hoeveelheid afval.
Kies op zijn minst voor handdoeken of voor papieren handdoeken van gerecycleerd papier. In het beste geval kun je wasbare sponzen, microvezeldoeken en -vaatdoeken gebruiken. Dan hoef je minder water en schoonmaakmiddelen te gebruiken, terwijl die doekjes herbruikbaar zijn.
Denk ook aan onbewerkte producten
Voor kleine bedrijfsruimtes of persoonlijk gebruik kun je ook gaan voor schoonmaakproducten bestaande uit onbewerkte producten zoals witte azijn, natriumbicarbonaat, Marseillezeep, zwarte zeep en soda of natriumkristallen (onder andere), die hebben bewezen dat ze oppervlakken en textiel kunnen reinigen, ontgeuren, ontvetten of ontvlekken.
Bovendien zijn deze producten meestal veelzijdig:
• Witte azijn is ideaal voor het ontkalken, het reinigen van ramen en het verzachten van wasgoed.
• Dankzij de licht schurende eigenschappen is bicarbonaat een natuurlijk product voor het reinigen van ovens en kookplaten. Vaak wordt het aanbevolen om er nare geurtjes mee te bestrijden.
• Marseillezeep vervangt gemakkelijk afwasmiddel en heeft daarnaast ook vlekverwijderende en ontvettende eigenschappen.
• Zwarte zeep verwijdert vlekken uit het wasgoed en ontvet alle oppervlakken.
• Sodakristallen verwijderen hardnekkige vlekken op oppervlakken terwijl ze die meteen ook ontvetten.
Het is niet voor niets dat bepaalde merken deze ingrediënten opnemen in de samenstelling van hun huishoudproducten! Wees ook waakzaam met betrekking tot het aandeel onbewerkte grondstoffen in uw producten. Het is soms minimaal en het argument voor de vermelding ervan op de verpakking is puur en alleen greenwashing.
Tot besluit: kiezen voor efficiënte en milieuvriendelijke huishoudproducten is mogelijk, op voorwaarde dat je ze op een verantwoorde wijze verbruikt en aandacht besteedt aan hun samenstelling en de impact die ze kunnen hebben op het milieu gedurende hun hele levenscyclus. Sommige ingrediënten moeten worden vermeden en vervangen door ecologisch verantwoorde alternatieven die zich hebben bewezen op het gebied van gezondheidsefficiëntie.

